Tijdens het onlangs gehouden Smart Industry Jaarevent 2016 is het startschot gegeven voor de indiening van nieuwe voorstellen voor Fieldlabs Smart Industry. Het kan gaan om spin-offs van de huidige Fieldlabs (met bijvoorbeeld een ander toepassingsgebied of technologie), een vergelijkbaar Fieldlab in een andere regio (al dan niet onder een gemeenschappelijke paraplu), of om Fieldlabs over compleet nieuwe thema’s (bijvoorbeeld drones). Naast het Ministerie van Economische Zaken hebben ook andere ministeries zich bij het concept aangesloten. Zo stimuleert het Ministerie van SZW een Fieldlab over sociale innovatie (duurzame inzetbaarheid van personeel, nieuwe skills, etc.) en het Ministerie van Defensie een Fieldlab om bij een missie sneller een nieuwe basis op te kunnen te bouwen (Smart Base).

Fieldlab

De toenemende digitalisering brengt een revolutie teweeg in de manier waarop goederen worden geproduceerd en verhandeld. Productieketens worden korter en flexibeler, pro-ducten meer klantspecifiek, en verdienmodellen meer gebaseerd op de snelheid waarmee een vernieuwing op de markt komt, slimme analyse van data en aanvullende diensten. Innovatie kan steeds minder door een bedrijf alleen, maar vergt samenwerking tussen verschillende partners in de keten en kennis- en onderwijsinstellingen. Om proces- en product-innovaties in de industrie te versnellen, zijn binnen de Actieagenda Smart Industry zgn. Fieldlabs ingesteld.

De eerste call voor mogelijke Fieldlabs Smart Industry twee jaar geleden leverde 55 ideeën op. Daarvan werden er door het landelijk Programmabureau 10 geadopteerd, die verder werden uitgewerkt en op zoek gingen naar financiering. Er bleek nog veel onduidelijkheid te bestaan over wat een Fieldlab nu werkelijk is. Allerlei samenwerkingsverbanden van industriële bedrijven werden opeens gebombardeerd tot Fieldlab op zoek naar erkenning en geld. In de loop van 2015 werd duidelijk dat het moest gaan om een praktijkomgeving, waarin bedrijven en kennisinstellingen werken aan het ontwikkelen, testen, implementeren en trainen van slimme industrie oplossingen. Daarbij moet het gaan om doorbraakinnovaties die (bij voorkeur internationaal) kunnen worden vermarkt. Bovendien moet een Fieldlab fungeren als aanjager van een innovatie-ecosysteem. Na 1-2 jaar voorbereiding is de financiering van de eerste tranche van 10 Fieldlabs vrijwel rond.

Tijdens het druk bezochte Jaarevent (700 deelnemers) passeerden in een sneltreinvaart allerlei voorbeelden op het snijvlak van digitalisering en industrie de revue. Ondertussen kon het publiek via de smartphone (‘buzzmaster’) aangeven uit welke (top)sector men afkomstig was (65% ICT en HTSM), welk rapportcijfer men de huidige stand van de Smart Industry in Nederland geeft (6,2) en welke uitdagingen het meest urgent zijn (slimme data-analyse, duurzame inzetbaarheid, nieuwe verdienmodellen). Robots en 3D printing, samenwerking (tussen uiteenlopende disciplines), vertrouwen en veiligheid (cruciaal voor open innovatie), ‘agility’ (snel op nieuwe ontwikkelingen inspelen), sociale innovatie (levenslang, gepersonaliseerd leren) en vooral snelheid (“speed is the new currency”) waren de buzz-words die tijdens de presentaties en workshops veelvuldig langs kwamen.

Gezien de ruime omschrijving van Smart Industry dreigt het gevaar dat elk project waarin enkele bedrijven samen R&D doen, of een kennisinstelling met enkele bedrijven toegepast onderzoek verricht, tot Fieldlab wordt gepromoveerd. Dit wordt nog versterkt door het feit dat Fieldlabs voornamelijk regionaal moeten worden gefinancierd. Wil Nederland via Field-labs inderdaad haar internationale concurrentiepositie verbeteren, dan zal het moeten gaan om doorbraakinnovaties op basis van nieuwe, digitale technologieën en verdienmodellen. Dus niet een zoveelste 3D-printing faciliteit, maar werkelijk vernieuwende toepassingen en business voor de internationale markt.

Buck Consultants International denkt graag met initiatiefnemers mee om nieuwe fieldlabs van de grond te trekken.

Thema's

Meer weten over dit item?

Stel uw vraag aan onze expert

Ontvang nieuws van BCI